1 hour ago
1
ARTICLE AD BOX
ଗଲା ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରି ସାରିଲାଣି ଯେ ପରମାଣୁ ବୋମା ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଯାହା ତାକୁ ବିଶ୍ବ ପ୍ରେକ୍ଷାପଟରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିବ, ତାହା ହେଉଛି ହର୍ମୁଜ। ତାତ୍ତ୍ବିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅନୈତିକ ମନେ ହେଉଥିଲେ ହେଁ ବ୍ୟାବହାରିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଯାହା ସ୍ବୀକାର୍ଯ୍ୟ, ତାହା ହେଲା ଏଭଳି କିଛି ନାଡ଼ୀକୁ ଚିହ୍ନି ରଖିବା, ଯାହା ସଂଘାତ କାଳୀନ ଜରୁରୀ ସ୍ଥିତିେର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିପାରେ!
ଗଲା ଜୁନ୍ ୧୭ ତାରିଖରେ, ଇରାନ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ସ୍ବାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବା ‘ମେମୋରାଣ୍ଡମ ଅଫ୍ ଅଣ୍ଡରଷ୍ଟାଣ୍ଡିଙ୍ଗ’ ବା ‘ଏମ.ଓ.ୟୁ.’ ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆପାତତଃ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ ବୋଲି ଧରି ନେଇ ଯେଉଁମାନେ ଆଶ୍ବସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଏବେ ଆପଣା ଧାରଣାର କ୍ଷଣସ୍ଥାୟିତ୍ବ ନେଇ ବିଚଳିତ। ଏବଂ ଯେତିକି ବିଚଳିତ, ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଆଶଙ୍କାଗ୍ରସ୍ତ, କାରଣ ଯୁଦ୍ଧର ପରିଣାମ ଓ ପରିସମାପ୍ତି ଘେନି କୌଣସି ପୂର୍ବାନୁମାନ ଲଗାଇବା ଏଣିକି ସହଜ ମନେ ହେଉନାହିଁ। ଏହାର କାରଣ ରାଜିନାମା ସତ୍ତ୍ବେ ସଂଘର୍ଷ ପୁଣି ଥରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି; ଉଭୟ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ନିସୃତ ସ୍ବରରେ ଧମକଚମକ, ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାର କାମନା ଓ ଆସ୍ଫାଳନ ଆଦି ପରିଦୃଷ୍ଟ ହେଉଥିବାରୁ ମନେ ହେଉଛି, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ‘ଯେସାକୁ ତେସା’ର ଅସରନ୍ତି ଚକ୍ରର ଶିକାର ହୋଇ ସାରିଲେଣି। ତେବେ, ସେ ଯାହା ହେଉ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ ଭଳି, ଏକ ନିର୍ମମ ଶିକ୍ଷକ ତୁଲ୍ୟ ପୃଥିବୀକୁ ଯେଉଁ ଶିକ୍ଷାମାନ ଦେବାରେ ଲାଗିଛି, ତହିଁରୁ ଅନ୍ତତଃ ପାଞ୍ଚଟି ସଂପର୍କରେ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଆଲୋଚନା ଏଠାରେ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ହୋଇପାରେ।
ପ୍ରଥମ ଶିକ୍ଷା ହେଲା, ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଓ ଉନ୍ନତ ମାନର ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ର ଓ ବିଶାଳ ଆୟୋଜନ ହୁଏତ ଯୁଦ୍ଧ ଜିଣିବା ସକାଶେ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ନ ପାରେ। ଡ୍ରୋନ, ରକେଟ ଓ ମିସାଇଲ୍ ନିର୍ମାଣକୁ କୁଟୀର ଶିଳ୍ପରେ ପରିଣତ କରି ଦେଇଥିବା ଇରାନ ସେହି ସବୁ ଶସ୍ତା ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଯୁଦ୍ଧ ସରଞ୍ଜାମ ଯୋଗେ ଆମେରିକାର ଅକଳ୍ପନୀୟ ଶକ୍ତିକ୍ଷୟ ଘଟାଇବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକମାନେ କହିଥାଆନ୍ତି ଯେ ଗଲା ଫେବ୍ରୁଆରି ମାସ ୨୮ ତାରିଖରେ ଇରାନ ଉପରେ ବୋମା ମାଡ଼ରୁ ଆକ୍ରମଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଆମେରିକା ଏପ୍ରିଲ ୧୮ ତାରିଖଠାରୁ ଆକାଶମାର୍ଗୀ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ କରି ଦେବା ପଛରେ ଏକ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି ‘ଆମ୍ୟୁନିସନ’ ଅର୍ଥାତ୍ ‘ଗୋଳାବାରୁଦ’ର ଯୋଗାଣରେ ସଂକୋଚନ; କାରଣ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟ ଯୁକ୍ତ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ସରଂଜାମ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଇତ୍ୟାଦିର ଅବିଚାରିତ ପ୍ରୟୋଗ ଆମେରିକା ସକାଶେ ମଧ୍ୟ ଆହ୍ବାନମୂଳକ ହୋଇଥାଏ। ଇରାନର କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଦ୍ବାରା ଆମେରିକାର ଏଫ-୧୫ ଲଢୁଆ ବିମାନର କ୍ଷୟ, କଦାଚିତ ସ୍ବୀକାରଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତା କି? କିନ୍ତୁ ତାହା ହିଁ ଘଟିଛି, ଯହିଁରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ମିଲିଅନ ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର ଦୁର୍ଜେୟ ବୋଲି ଅଭିହିତ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ତା’ର ଅସ୍ତିିତ୍ବ ଓ ଯଶ ଉଭୟ ହରାଇଛି। ପୃଥିବୀର ବୃହତ୍ତମ ନୌଶକ୍ତି ଭାବେ ପରିଚିତ ଆମେରିକାର ନୌବାହିନୀ ଦ୍ବାରା ଇରାନୀ ନୌବାହିନୀ ପ୍ରାୟତଃ ବିଧ୍ବସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ହେଁ କ୍ଷୁଦ୍ର ବୁଡ଼ାଜାହାଜ, ଛୋଟ ଜାହାଜ, ଏପରିକି ‘ସ୍ପିଡ୍ ବୋଟ୍’ ଅାଦିର ବ୍ୟବହାର କରି ହର୍ମୁଜ ଜଳ ଡମ୍ବରୁ (ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍) ଉପରେ ଇରାନ ତା’ର ପ୍ରଭାବ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖିପାରିଛି, ଯଦ୍ଦ୍ବାରା ଯୁଦ୍ଧ ଉପରୁ ଇରାନର କର୍ତ୍ତୃତ୍ବକୁ ଅପସାରଣ କରାଯାଇ ପାରିନାହିଁ।
ଦ୍ବିତୀୟ ଶିକ୍ଷା, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଆରବ ଦେଶ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଆପଣା ସୁରକ୍ଷା ଭାରକୁ ‘ଆଉଟସୋର୍ସିଂ’ କରି ଦେଇ ଚିନ୍ତାଶୂନ୍ୟ ଆଳସ୍ୟରେ କାଳ ଅତିବାହିତ କରିଆସୁଥିଲେ। ଇରାନ ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହେଉଥିବା ବେଳେ ଆରବ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସଚେତନ ହୋଇଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟି ସ୍ଥାପନକୁ ପ୍ରଶ୍ରୟ ଦେଇଥିବାରୁ ସେମାନେ ଆକ୍ରମଣର ବିପଦ ବରଣ କରିଛନ୍ତି ସତ, ଅଥଚ ସୁରକ୍ଷାର ପୂରଣ କରିବାରେ ଆମେରିକା ବିଫଳ ହୋଇଛି। ସଂପ୍ରତି ଯୁଦ୍ଧର ଚରିତ୍ର ଯେମିତି ହେଲାଣି, ତହିଁରେ କୌଣସି ଦେଶ ସକାଶେ ଏକମାତ୍ର ତ୍ରାଣକର୍ତ୍ତା ହେବ ସାମରିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା।
ତୃତୀୟ ଶିକ୍ଷାଟି ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତନ୍ୟାହୁଙ୍କ ସକାଶେ, ଯିଏ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଭଳି ଜଣେ ଅପରିଣାମଦର୍ଶୀ ଓ ବୋଧଶୂନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ, ଯୋଜନାଶୂନ୍ୟ ଭାବେ, ନିଜ ସ୍ବାର୍ଥ ଲାଗି ଏଭଳି ଏକ ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟାପୃତ କରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯାହାର ସମାପ୍ତିର ପରିଣତି ହେବ ଉଭୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଭିତରେ ଥିବା ମିତ୍ରତାପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂପର୍କର ବିଘଟନ। କାରଣ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ନେଇ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ରଣହୁଙ୍କାର ସତ୍ତ୍ବେ ଏହି ଅଭିଯାନର ବିଫଳତା ଜନିତ ବିଚଳିତବୋଧକୁ ମଧ୍ୟ ବାରି ହୋଇଥାଏ। ବାସ୍ତବରେ ସେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ଆବର୍ତ୍ତରୁ ମୁକ୍ତି ଚାହାନ୍ତି, ଯାହା ଅନେକ ଆମେରିକୀୟ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ଆସନ୍ତା ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଘଟିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ। କାରଣ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ହେତୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟତାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ସଂକୋଚନ ଘଟିସାରିଲାଣି। ତେଣୁ, କୌଣସିମତେ ଏକ ଚୁକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ସମ୍ମାନଜନକ ଭାବେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଅପସରି ଯିବା ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସକାଶେ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇପଡ଼ିବା ବେଳେ ଇରାନର ଜାତଶତ୍ରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ସକାଶେ ତାହା ଆଦୌ ସ୍ବୀକୃତ ହେବନାହିଁ। ଏଭଳି ମତଭେଦ ଜୁନ୍ ୧୭ର ‘ଏମ.ଓ.ୟୁ.’ ସଂପାଦିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୋଇସାରିଛି।
ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି ଯେ ଆରବ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା, କେବଳ ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟୀ ବା ଭିତ୍ତିଭୂମି ଇତ୍ୟାଦି, ଇରାନ ଆକ୍ରମଣର ଶରବ୍ୟ ହୋଇ ନାହାନ୍ତି, ବାହାରିନ ଓ ୟୁ.ଏ.ଇ.ରେ ସ୍ଥାପିତ ଆମାଜନର କେତେକ ବିଶାଳ ଡେଟା ସେଣ୍ଟର, ସାଉଦି ଆରବର ବିଶାଳତମ ତୈଳ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର, ଏପରିକି ଦୁବାଇ ସହର ମଲ୍ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ ସହିଛନ୍ତି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ସାମରିକ ସାମର୍ଥ୍ୟ ସହିତ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିବା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରୁ ଉପଲବ୍ଧ ମହତ୍ତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଚତୁର୍ଥ ଶିକ୍ଷାଟି ହେଲା ଅାକ୍ରମଣ କରିବାର ଦକ୍ଷତା ଠାରୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଅଭେଦ୍ୟ କରିବା ଏବଂ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିରେ ବିଶେଷ ଅବଦାନ ରଖୁଥିବା ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା କବଚ ପ୍ରଦାନ କରିବା। ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ, କୌଣସି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଆମ ଦେଶରେ ଆଣବିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ, ସ୍ବାଭାବିକ ଭାବେ, ଘନ ସୁରକ୍ଷା ବଳୟ ମଧ୍ୟକୁ ନିଆଯାଇଥାଏ; କିନ୍ତୁ ଏବେ ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ରର ହୋଇଥିଲେ ହେଁ ରିଲାଏନ୍ସ ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ୍ସ ଭଳି ଘରୋଇ ଉଦ୍ୟୋଗ ସକାଶେ ମଧ୍ୟ ନିଘଞ୍ଚ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆବଶ୍ୟକ।
କେତେକ ‘ମାର୍ସିଆଲ ଆର୍ଟ’ ବା ସମର କଳାରେ ବା ଡ୍ୟୁମଗ ଭଳି ଫିଲିପାଇନୀୟ ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବ ଯୁଦ୍ଧରେ ‘ଚୋକ ପଏଣ୍ଟ୍’ର କୌଶଳ ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଇଥାଏ, ଯହିଁରେ ପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଦ୍ବୀର ଶରୀରର କୌଣସି ଅଂଶ ବା ନାଡ଼ୀକୁ ଚିପି ଧରିଲେ ସେ ଅବଶ ଓ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହୋଇଯାଏ। ଇରାନ ସେଭଳି ଏକ ନାଡ଼ୀକୁ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ରୂପରେ ପାଇଛି, ଯାହାକୁ ସେ ଚିପି ଧରିଥିବାରୁ ପୃଥିବୀ ତ୍ରାହି ତ୍ରାହି ଚିତ୍କାର କଲାଣି। ଏଠାରେ ସ୍ମରଣ ଯୋଗ୍ୟ ଯେ ଗଲା ବର୍ଷ ଇରାନ ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲ-ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଆକ୍ରମଣ ଓ ତଜ୍ଜନିତ ୧୨ଦିନିଆ ଯୁଦ୍ଧ କାଳରେ ଇରାନ ହର୍ମୁଜ ଅବରୋଧ କରି ନ ଥିଲା। ବୋଧହୁଏ ସେହି ନାଡ଼ୀର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ନେଇ ଇରାନ ସଚେତନ ନ ଥିଲା! ଏବେ, ଇରାନ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ପୁନର୍ବାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଦ୍ବିତୀୟ ପାଳିର ଯୁଦ୍ଧ ପଛରେ ରହିଛି ହର୍ମୁଜ କର୍ତ୍ତୃତ୍ବର ପ୍ରଶ୍ନ, ଯାହାକୁ ଇରାନ ନିକଟରୁ ଆମେରିକା ଛଡ଼ାଇ ଆଣିବାକୁ ଚାହେଁ। କିନ୍ତୁ, ଗଲା ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରି ସାରିଲାଣି ଯେ ପରମାଣୁ ବୋମା ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଯାହା ତାକୁ ବିଶ୍ବ ପ୍ରେକ୍ଷାପଟରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିବ, ତାହା ହେଉଛି ହର୍ମୁଜ। ତାତ୍ତ୍ବିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅନୈତିକ ମନେ ହେଉଥିଲେ ହେଁ ବ୍ୟାବହାରିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଯାହା ସ୍ବୀକାର୍ଯ୍ୟ, ତାହା ହେଲା ଏଭଳି କିଛି ନାଡ଼ୀକୁ ଚିହ୍ନି ରଖିବା, ଯାହା ସଂଘାତ କାଳୀନ ଜରୁରୀ ସ୍ଥିତିେର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିପାରେ! ଯୁଦ୍ଧର ଚରିତ୍ର ବଦଳୁଛି। ସେହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି ନିର୍ମମ ଶିକ୍ଷକ ସୂତ୍ରରୁ ଏହା ପଞ୍ଚମ ଶିକ୍ଷା।
