51 minutes ago
1
ARTICLE AD BOX
ନବରାତ୍ରି କେବଳ ପୂଜାପାଠ ଓ ଉତ୍ସବର ପର୍ବ ନୁହେଁ, ଏହାକୁ ମାନବ ଜୀବନର ଏକ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଯାତ୍ରା ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ। ନଅ ରାତି ଧରି ପାଳନ କରାଯାଉଥିବା ଏହି ପର୍ବର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସହ ଭିନ୍ନ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅର୍ଥ ଜଡ଼ିତ ଥିବା କହିଛନ୍ତି ସଦ୍ଗୁରୁ। ତାଙ୍କ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ, ନବରାତ୍ରିର ନଅ ଦିନକୁ ଦୁର୍ଗା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ତିନୋଟି ରୂପ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜସ ଓ ତମସ ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣର ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି।
ନବରାତ୍ରିର ୯ ଦିନର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
ନବରାତ୍ରିର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ‘ନଅ ରାତି’। ଏହି ପର୍ବରେ ଦିବ୍ୟ ନାରୀଶକ୍ତିଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରାଯାଏ। ସଦ୍ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ନଅ ଦିନକୁ ତିନୋଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଥମ ତିନି ଦିନ ଦୁର୍ଗା, ପରବର୍ତ୍ତୀ ତିନି ଦିନ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏବଂ ଶେଷ ତିନି ଦିନ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ତିନୋଟି ରୂପକୁ ଯଥାକ୍ରମେ ତମସ, ରଜସ ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି। ଏଗୁଡ଼ିକ ଜୀବନରେ ଜଡ଼ତା, କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳତା ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ବା ନିଜ ସୀମାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାର ଦିଗକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
ପ୍ରଥମ ୩ ଦିନ: ଦୁର୍ଗା ଓ ତମସ
ନବରାତ୍ରିର ପ୍ରଥମ ତିନି ଦିନ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ। ସଦ୍ଗୁରୁ ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ତମସ ସହ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ, ତମସ ପୃଥିବୀର ଗୁଣକୁ ଦର୍ଶାଏ ଏବଂ ଏହା ଜୀବନର ଭିତ୍ତି ସହ ସମ୍ପର୍କିତ।ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ନିଜକୁ ମାଟି ସହ ଯୋଡ଼ିବା ଏବଂ ନିଜ ଶାରୀରିକ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପ୍ରତି ସଚେତନ ହେବାର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଥାଏ। ଶରୀର ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ଅନୁଭବ କରିବା ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଦିଗ ଅଟେ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ୩ ଦିନ: ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ରଜସ
ନବରାତ୍ରିର ଚତୁର୍ଥରୁ ଷଷ୍ଠ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ତିନି ଦିନ ରଜସ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ। ସଦ୍ଗୁରୁ ରଜସକୁ କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳତା ଓ ଶକ୍ତି ସହ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି। ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ନିଜର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରିବାର ବାର୍ତ୍ତା ମିଳେ। ଘର ସଫା କରିବାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେକୌଣସି କାମକୁ ଅଧା ମନରେ ନକରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାଗ୍ରତା ଓ ସମ୍ପୃକ୍ତତା ସହ କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି ଏହି ବ୍ୟାଖ୍ୟାରେ କୁହାଯାଇଛି।
ଶେଷ ୩ ଦିନ: ସରସ୍ୱତୀ ଓ ସତ୍ତ୍ୱ
ନବରାତ୍ରିର ଶେଷ ତିନି ଦିନ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏବଂ ଏହା ସତ୍ତ୍ୱ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ। ସଦ୍ଗୁରୁ ସତ୍ତ୍ୱକୁ ଜ୍ଞାନ, ପବିତ୍ରତା ଓ ନିଜ ସୀମାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ସହ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି। ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଧ୍ୟାନ ଶିକ୍ଷା, ଜ୍ଞାନ ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅନ୍ୱେଷଣ ଦିଗକୁ ଯାଏ। ସଦ୍ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଅକ୍ଟୋବରରେ ପାଳିତ ନବରାତ୍ରିର ଏକ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି ଏବଂ ଏହା ଶିକ୍ଷାର ଦେବୀ ଶାରଦାଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ।
