1 hour ago
2
ARTICLE AD BOX
ମଣିଷକୁ ମହାନ କରେ ତା’ର ଜନ୍ମ ନୁହେଁ, ବରଂ ତା’ର କର୍ମ, ଜ୍ଞାନ, ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ସମାଜ ପ୍ରତି ଅବଦାନ। ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାର୍ତ୍ତାକୁ ନିଜ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଦର୍ଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ପ୍ରସାର କରିଆସିଛନ୍ତି ଆଦିକବି ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକି। ତାଙ୍କ ରଚିତ ମହାକାବ୍ୟ ‘ରାମାୟଣ’ କେବଳ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଜୀବନଗାଥା ନୁହେଁ, ବରଂ ମାନବିକତା, ତ୍ୟାଗ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ନ୍ୟାୟ ଓ ସାମାଜିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥ।
ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କୁ ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ୟର ଆଦିକବି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତାଙ୍କ ରଚିତ ‘ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ’ ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରମ୍ପରାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆଧାର। ଏହି ମହାକାବ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଜୀବନ, ବନବାସ, ସଂଘର୍ଷ, ସୀତାଙ୍କ ଅନ୍ୱେଷଣ ଓ ରାବଣ ବଧର କାହାଣୀ ସହ ଜୀବନର ଅନେକ ନୈତିକ ଶିକ୍ଷା ସ୍ଥାନ ପାଇଛି।
ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ ମୂଳ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରନ୍ଥ
ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଚରିତ୍ରକୁ ଆଦର୍ଶ ପୁତ୍ର, ଭ୍ରାତା, ସ୍ୱାମୀ ଓ ରାଜା ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ସହ ରାମାୟଣ ମଣିଷକୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟପରାୟଣତା, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟର ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ। ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ରାମାୟଣର ଅନେକ ସଂସ୍କରଣ ରଚିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ ଏହି ପରମ୍ପରାର ଏକ ମୂଳ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ ସାତଟି କାଣ୍ଡରେ ବିଭକ୍ତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ କାଣ୍ଡରେ ରହିଛି ଜୀବନ, ସମ୍ପର୍କ, ତ୍ୟାଗ, ସଂଘର୍ଷ ଓ ଧର୍ମ ସମ୍ପର୍କିତ ବିଭିନ୍ନ ଶିକ୍ଷା।
• ବାଳକାଣ୍ଡ: ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ବାଲ୍ୟଜୀବନ।
• ଅଯୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡ: ପିତୃଆଜ୍ଞା ପାଳନ, ତ୍ୟାଗ ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।
• ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡ: ବନବାସର ସଂଘର୍ଷ ଓ ଜୀବନର କଠିନ ପରୀକ୍ଷା।
• କିଷ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡ: ବନ୍ଧୁତା, ସହଯୋଗ ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତିର ପ୍ରୟାସ।
• ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ: ହନୁମାନଙ୍କ ସାହସ, ଭକ୍ତି ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ।
• ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡ: ଅଧର୍ମ ବିରୋଧରେ ସଂଘର୍ଷ ଓ ବିଜୟ।
• ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡ: ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନ ଓ ରାଜଧର୍ମ ସମ୍ପର୍କିତ ଘଟଣାବଳୀ।
ଏହି ସମସ୍ତ କାଣ୍ଡ ମାଧ୍ୟମରେ ରାମାୟଣ ମଣିଷକୁ ବିଭିନ୍ନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ସହ ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାର ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଜୀବନର ସତ୍ୟକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ
ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ସାହିତ୍ୟର ମହତ୍ତ୍ୱ କେବଳ ଧାର୍ମିକ ଆସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କ ନାମ ସହ ଜଡ଼ିତ ‘ଯୋଗବାସିଷ୍ଠ’ ଭଳି ଦାର୍ଶନିକ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ମନ, ଚେତନା, ମାୟା, ସୁଖ-ଦୁଃଖ ଓ ମୁକ୍ତି ସମ୍ପର୍କିତ ଗଭୀର ଚିନ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏହି ଦର୍ଶନ ମଣିଷକୁ ନିଜ ମନକୁ ବୁଝିବା, ଆତ୍ମଚିନ୍ତନ କରିବା ଓ ଜୀବନର ସତ୍ୟକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ। ରାମାୟଣରେ ପ୍ରକୃତି, ଜଙ୍ଗଲ, ପଶୁପକ୍ଷୀ ଓ ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କର ବିଭିନ୍ନ ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଏହା ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବ ପ୍ରତି ସହାନୁଭୂତିର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ।
ଏହି କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକରୁ ମିଳୁଥିବା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ମଣିଷର ମୂଲ୍ୟ ତା’ର ସାମାଜିକ ପରିଚୟରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ତା’ର ଗୁଣ, ଆଚରଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଥିବା ଭାବନାରେ ରହିଛି। ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ଆଜିର ସମାଜରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବେ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ।
ଜଣେ ମଣିଷ କେଉଁ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ତାହା ଅପେକ୍ଷା ସେ ନିଜ ଜୀବନରେ କ’ଣ କରୁଛି, ସମାଜ ପାଇଁ କେତେ ଉପଯୋଗୀ ହେଉଛି ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଜୀବନରେ କିପରି ପ୍ରଭାବ ପକାଉଛି, ତାହା ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
