Durga Puja: ସମୟ ସହ ବଦଳିଯାଇଛି ଉତ୍ସବ ପାଳନର ଶୈଳୀ : ହେଲେ ଅତୁଟ ରହିଛି ମା’ଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି

ଦୁର୍ଗାପୂଜା କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ପର୍ବ ନୁହେଁ, ଏହା ଓଡ଼ିଆ ସମାଜର ପରମ୍ପରା, ଭାବନା ଓ ସାମୂହିକ ଏକତାର ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରତୀକ। ଶାରଦୀୟ ଦୁର୍ଗାପୂଜାରେ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆରାଧନା ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନେକ ପୌରାଣିକ ରୀତିନୀତି ରହିଛି। ତେବେ ସମୟ ବଦଳିବା ସହ ପୂଜାର ଆୟୋଜନ, ପରିବେଶ ଓ ଉତ୍ସବ ପାଳନର ଶୈଳୀରେ ମଧ୍ୟ ଆସିଛି ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ।

ପୌରାଣିକ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଦୁର୍ଗାପୂଜାରେ ବୋଧନ, ଆମନ୍ତ୍ରଣ, ଅଧିବାସ, ନବପତ୍ରିକା ପ୍ରବେଶ, ଷଷ୍ଠୀ, ସପ୍ତମୀ, ଅଷ୍ଟମୀ, ନବମୀ ଓ ବିଜୟା ଦଶମୀ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ବିଧି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ପୂଜାରେ ମନ୍ତ୍ରପାଠ, ଚଣ୍ଡୀପାଠ, ହୋମ, ଆରତି ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଭୋଗର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ପୂଜାର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ଥିଲା ଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବିଧିବିଧାନ।

ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି

ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ଦୁର୍ଗାପୂଜାର ଚିତ୍ର ଅନେକ ବଦଳିଛି। ବିଭିନ୍ନ ପୂଜା କମିଟି ଏବେ ଥିମ୍‌ ଆଧାରିତ ମଣ୍ଡପ, ଆଲୋକସଜ୍ଜା ଓ ସାଜସଜ୍ଜାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି। ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ, ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟା, ଲୋକକଳା ଓ ସମସାମୟିକ ଘଟଣାକୁ ନେଇ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି ହେଉଛି। ଫଳରେ ପୂଜା ଏବେ ଧାର୍ମିକ ଆସ୍ଥା ସହିତ କଳା, ସୃଜନଶୀଳତା ଓ ସାମାଜିକ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାନର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟିଛି।

ପୂର୍ବରୁ ପୂଜାରେ ମାଟି, କାଠ, ବାଉଁଶ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ସାମଗ୍ରୀର ବ୍ୟବହାର ଅଧିକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା। ଏବେ ମଣ୍ଡପ ଓ ଆଲୋକସଜ୍ଜାରେ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ଏଲ୍‌ଇଡି, ଡିଜିଟାଲ୍‌ ଡିସ୍‌ପ୍ଲେ ଓ ନୂଆ ଡିଜାଇନ୍‌ର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ିଛି। ସେହିପରି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଓ ଡିଜିଟାଲ୍‌ ପ୍ରଚାର ମାଧ୍ୟମରେ ପୂଜାର ସୂଚନା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ଶୀଘ୍ର ପହଞ୍ଚୁଛି।

ଦୁର୍ଗାପୂଜାର ଚାକଚମକ ପଛରେ କାରିଗରଙ୍କ ହାତ

ତେବେ ଆଧୁନିକତାର ପ୍ରଭାବ ସତ୍ତ୍ୱେ ପୂଜାର ମୂଳ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବନା ଏବେ ବି ସମାନ ରହିଛି। ମା’ଙ୍କ ଆରାଧନା, ଅଞ୍ଜଳି, ଧୂପ-ଦୀପ, ଆରତି ଓ ଭୋଗ ଭଳି ପରମ୍ପରା ଆଜି ବି ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ଅର୍ଥାତ୍‌ ସମୟ ସହିତ ଦୁର୍ଗାପୂଜାର ବାହ୍ୟ ରୂପ ବଦଳିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି, ଆସ୍ଥା ଓ ମଙ୍ଗଳକାମନାର ଭାବନା ଅବିଚଳ ରହିଛି।